Hafızamızla mı Seviyoruz, İnsanla mı? İnsan sandığı kadar “anı” yaşamaz.

Hafızamızla mı Seviyoruz, İnsanla mı?

İnsan sandığı kadar “anı” yaşamaz.

Çoğu zaman, geçmişini bugüne taşır.

Bir bakış görür; ama o bakışın içinde yıllar önce kendisini terk eden birini arar.

Bir cümle duyar; fakat kulağına gelen ses, karşısındaki insanın değil, zihninde hâlâ yankılanan eski kırgınlıkların sesidir.

İşte tam burada büyük bir yanılgı başlar.

Biz, çoğu zaman insanlarla değil; hafızamızla ilişki kurarız.

Psikolojide buna “şema” denir. Yaşadığımız her olay, zihnimizde görünmez dosyalar oluşturur. Güven, ihanet, sevgi, reddedilme… Hepsi birer kayıt hâline gelir. Sonra hayatımıza yeni biri girer. O kişi henüz hiçbir şey yapmamışken, eski dosyalar açılır.

Çünkü beyin benzerlikleri tutunur. Sinir sisteminin korunma şeklidir de bu. Tekrar aynı yarayı almamak için tetikte durma hali olarak tanımlayabiliriz?.

Benzer bir ses tonu…

Benzer bir kelime…

Benzer bir davranış…

Ve hafıza hemen hükmünü verir:

“Ben bunu biliyorum.”

Oysa bilmez.

Çünkü hiçbir insan, bir önceki insan değildir.

Aynı cümleyi kurabilirler; ama aynı niyetle söylemeyebilirler.

Aynı hareketi yapabilirler; ama aynı kalple yapmayabilirler.

İnsanları hafızamızın mahkûmu yaptığımızda, onlara adil davranamayız.

Daha kötüsü, geçmişte bize bunu yapan insanı cezalandıramadığımız için, bugün masum olanı cezalandırmaya başlarız.

Bilim buna “onaylama yanlılığı” der.

Yani zihnimiz, inandığı şeyi doğrulayacak kanıtlar arar.

“Güvenilmez.” diye karar verdiyse, güven veren davranışları bile görmez; sadece şüpheyi besleyecek ayrıntıları toplar.

Böylece gerçek kaybolur.

Çünkü gerçek, hafızanın değil; gözlemin içindedir.

İlişkilerin en büyük sınavı da budur.

Karşımızdakini gerçekten görebilmek…

Onu, geçmişimizin gölgesinden çıkarabilmek…

Her insanı kendi davranışlarıyla değerlendirebilmek…

Belki de olgunlaşmak budur.

Çünkü iyileşmek, hafızayı silmek değildir.

Hafızanın yönettiği hayatı bırakıp, farkındalığın yönettiği bir hayata geçmektir.

İnsan, ancak o zaman geçmişiyle değil; gerçeğiyle yaşamaya başlar.

Demem o ki, şuan biriktirdiğiniz insan ilişkileri gelecek insan ilişkilerimiz dosyalayıp kodlamaktadır. Geçmişi değiştiremeyiz fakat geleceği huzurla yaşamak için şimdi şu an da doğru insanlarla geleceğe götüreceğimiz hafızamıza reset atabiliriz.

Yaşamak güzel şey. Devam…

Müyesser DOĞAN