Ana Sayfa Arama Yazarlar
Üyelik
Üye Girişi
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu Namaz Vakitleri Puan Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Makbule Bilge Demir
Makbule Bilge Demir

Ruhundaki Ateş:190 Milyon Dolar

Ruhundaki Ateş:190 Milyon Dolar

 

“İnsanın ruhunda büyük bir ateş vardır; kimse gelip ısınmaz. Yoldan geçenler bacanın üstündeki dumanı görür, yollarına devam eder.”

— Vincent van Gogh’un kardeşi Theo’ya mektubundan, 1880

 

Van Gogh’un bu sözünü okuyunca, insan bugün satılan tabloya başka türlü bakıyor.

 

Çiçek Açmış Kestane Ağaçları adlı eseri 190,4 milyon dolara alıcı buldu.

 

Bir tablo için söylenen bu rakamın büyüklüğü karşısında durup düşünüyorum: Bu resimleri yapan adam nasıl bir hayat yaşadı?

 

Bugün milyonlarla ölçülen fırça darbeleri, onun yaşadığı yıllarda neden aynı karşılığı bulamadı?

 

Van Gogh’un hikâyesi, resim yapmaya başlamadan önce de kolay değildi. İnsanlara sesini duyurmak, onların dertlerine ortak olmak istemişti. Bir süre Belçika’daki madenciler arasında vaiz olarak görev yaptı; fakat güçlü bir hatip değildi, pek ilgi görmedi ve görevi yenilenmedi.

 

Sözleriyle ulaşamadığı insanlara, yıllar sonra renkleriyle ulaşacağını o günlerde bilmiyordu belki. Ardından, 27 yaşında sanatçı olmaya karar verdi. Önünde yaklaşık on yıl vardı.

 

Resme bütün kalbiyle sarıldı. Buğday tarlalarını, kargaları, geceyi, yıldızları; gördüğü ve içinde biriktirdiği ne varsa tuvale taşıdı. Ama sanatından geçinemedi, kardeşi Theo’nun maddi desteğine ihtiyaç duydu.

 

Eserleri yaşarken hiç alıcı bulmadı demek doğru olmaz; yine de bugünkü şöhretine ve değerine o hayattayken ulaşamadı.

 

Van Gogh’un mektuplarında yenilgiye uğramanın kimi zaman zafer kazanmaktan daha önemli olduğunu söylediği aktarılır. Belki o da yenilgilerinin içinden, resim yapmayı sürdürerek geçti.

 

 

Son günlerinde Theo’ya yazdığı mektupta, “Gerçek olan şu ki, yalnızca resimlerimizi konuşturabiliriz,” diyordu.

 

Belki de kendini anlatmak için başka bir yol bulamamıştı; belki de resimleri onun yerine konuşsun istemişti.

 

Bugün bir buğday tarlasına ya da kestane ağaçlarına bakarken, yalnızca doğayı görmüyoruz. O manzaranın içinde, yaşamla ölüm arasındaki o ince çizgide tutunmaya çalışan bir adamı da arıyoruz.

 

 

Van Gogh 37 yaşında hayata veda etti.

 

Theo da ağabeyinden yalnızca birkaç ay sonra öldü. Daha sonra Theo’nun eşi Johanna, geride kalan resimlerin tanınması için emek verdi. Van Gogh’un adı, eserleri dünyaya yayıldıkça büyüdü. Şimdi onun bir tablosu 190,4 milyon dolara satılıyor.

 

Ne tuhaf…

 

Vaiz olarak dinleyenleri çoğaltamayan, yaşarken resimlerinden geçinemeyen o adamın renkleri bugün bütün dünyanın önünde.

 

Belki de Van Gogh’un dünyaya attığı çalım buydu: Konuşmama izin vermediniz, ben de fırçamla herkese ulaştım.

 

Üstelik bu tablonun hikâyesinde Van Gogh’un hüznünden başka bir geçmiş de var. Eser, Nazi döneminde Yahudi yayıncı Samuel Fischer’in ailesinin elinden çıktı; mirasçıları tablonun o dönemin baskıları altında satıldığını öne sürerek satışa itiraz etti. Müzayede öncesinde taraflar arasında uzlaşma sağlandı. Yani bugün bu tabloya biçilen fiyatın ardında yalnızca sanatın değeri değil, yıllar sonra kabul görmesi beklenen acılar ve adalet arayışı da duruyor.

 

Ben kendimi, o müzayede salonunda söylenen milyonlardan çok, yaşamla ölüm arasındaki o ince çizgide mücadele eden adama yakın buluyorum.

 

Van Gogh’un adının ardında derin bir hüzün var; kendi içindeki ateşle dünyanın soğukluğu arasında sıkışmış bir adamın hikâyesi…

 

Neden böyle oluyor, bilmiyorum. Sanki dünyanın kederini görme, o kederden bir şey doğurma görevi hep mahsunlara, gariplere, yalnızlara veriliyor. Belki de onlar, başkalarının bakıp geçtiği yerdeki acıyı duyabiliyorlar.

 

Bugün milyonlar onun tablolarının önünde duruyor. Resimleri konuşuyor; ama insan yine de sormadan edemiyor:

 

Bir sanatçının değeri neden yaşarken değil de, ardından milyonlar telaffuz edilirken anlaşılıyor?

 

Şimdi Van Gogh diyoruz. Deha ile deliliğin sınırında yaşamış, yoksullukla boğuşmuş, çoğu zaman yalnız kalmış bir adam geliyor aklımıza. Ama o, bütün bunlardan önce anlaşılmak isteyen bir insandı. Theo’ya yazdığı mektuplarda içini açıyor, resimleriyle anlatamadıklarını kelimelere dökmeye çalışıyordu. Son günlerinde yine kardeşine, “Gerçek olan şu ki, yalnızca resimlerimizi konuşturabiliriz,” diye yazdı. Belki de kendini en iyi resimlerinde anlattı. Buğday tarlalarında, kargalarda, gökyüzünde; şimdi milyonlarca dolara satılan o kestane ağaçlarında…

 

İnsanın içi burkuluyor. Bir yanda hayatı boyunca yokluk çeken, resimleriyle geçinemeyen Van Gogh; öte yanda bugün tek bir tablosu için ödenen 190,4 milyon dolar…

 

Elbette bu fiyat, bir eserin sanat tarihindeki yerini ve yıllar içinde kazandığı değeri gösteriyor. Ama insan yine de şunu sormadan edemiyor: Bu kadar büyük bir kıymet, onu yapan adamın yaşadığı günlerde neden onun hayatına yetişemedi?

 

Edebiyatın ve Sanatın Gölgesinde Yeşermek Dileğimle!

YORUMLAR

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

YAZARLAR
TÜMÜ

SON HABERLER